Mijn gedacht: Voedselteams

Het mag intussen duidelijk zijn, achter deze blog schuilt een groen meisje. Een vegetarische hippie, een geitenwollensok, etiketten die niet helemaal kloppen met de realiteit, maar die men wellicht al zal gebruikt hebben om mij te bestempelen. Hoe dan ook: het klopt dat ik een voorkeur heb voor al wat ecologisch is. Ik ben het soort persoon die met haar fiets haar biologische groenten (geen vlees!) ophaalt bij de lokale boerderij, zonder (plastic) verpakking aub! Ik ben vaste klant bij de kringloopwinkel, heb nog nooit flessenwater gekocht, maak zelf mijn wasmiddel, ben letser, koop nooit meer niet-eco stof voor de dingen die ik zelf naai, was mijn haar niet met shampoo, … you get the point.

En toen ging ik naar een infoavond over Voedselteams en kwam ik teleurgesteld thuis. Ik zal eens uitleggen hoe dat kwam. Maar eerst wat uitleg over het wat en hoe van Voedselteams (doorscrollen naar ‘vanwaar de teleurstelling?’ als je dit al weet 😉 ).

Wat is een Voedselteam?
Een groep van mensen uit dezelfde buurt die samen producten van lokale leveranciers kopen. Een Voedselteam verenigt “geëngageerde, bewuste mensen, die boeren willen ondersteunen onafhankelijk van het gangbare systeem.”
Een Voedselteam bestaat uit 5 elementen: een webwinkel, een depot, de producenten, het team en de kern (= depotverantwoordelijke, financieel verantwoordelijke, groepsverantwoordelijke en bestelverantwoordelijke). De teamwerking is volledig autonoom. 
Een Voedselteam bestaat uit minstens 15 leden.

Hoe werkt een Voedselteam?

Via de webwinkel bestel je producten van de leveranciers van jouw lokale Voedselteam – liefst regelmatig, maar niet verplicht elke week. Bestellen kan van zaterdag tot donderdag. Vrijdag is verwerkingsdag: de bestellingen gaan naar de producenten, zodat deze voldoende de tijd hebben om het aantal te slachten dieren / te oogsten groenten / … te plannen. De week nadien haal je je bestelling af in het lokale depot (een afhaalpunt of iemands garage). Je bestelt dus telkens 1 week op voorhand.
De producenten worden 1 keer per maand betaald. Als teamlid betaal je online je bestellingen: ofwel per bestelling ofwel een bedrag per maand waarvan je aparte bestellingen worden afgetrokken. Het is mogelijk dat de feitelijke rekening niet overeenstemt met de waarde die de webwinkel aangaf, als je biefstuk bijvoorbeeld 20 gram meer of minder dan gevraagd weegt. Zo’n verschillen houdt de financieel verantwoordelijke bij, die ervoor zorgt dat je uiteindelijk betaalt wat je gekocht hebt. Thumbs up voor de financieel verantwoordelijken van Voedselteams, als je ’t mij vraagt!
Kostprijs?

Eenmalige waarborg
+ jaarlijks lidgeld: 10 euro voor Voedselteams zelf
+ jaarlijks teamgeld: 1 euro per maand (= teamkosten, inkt, frigo, …)

Wat doet vzw Voedselteams?

De lokale voedselteams worden natuurlijk ondersteund door de vzw Voedselteams. Daarnaast screent de vzw elke producent. Wie aangesloten is bij een Voedselteam, kan die producentenfiches opvragen. Transparantie, daar houden we van! 

Vanwaar de teleurstelling?
Nu, het belangrijkste voor Voedselteams: korte keten, lokaal, kleinschalig.

En dan nu de reden van mijn teleurstelling: de bedrijven hoeven niet per se biologisch te zijn.

Voor ik naar de infoavond ging, had ik al over Voedselteams gelezen. Ik had de website al lang geleden gevonden. Naar de infoavond ging ik met de bedoeling me meteen in te schrijven. Ik ben al een paar jaar vaste klant van een lokale bioboerderij, maar hoopte eindelijk een rechtstreekse producent van biomeel te vinden. Oh, en noten en zaden en peulvruchten in grote hoeveelheden! (i.p.v. die 250g à 500g-verpakkingen…)

Helaas, dit zijn de producten van de lokale producenten voor het lokale voedselteam – allemaal Oost-Vlaamse boeren:

  • schapenzuivel
  • geitenzuivel
  • rundvlees (“woensdag geslacht, donderdag verwerkt, vrijdag geleverd!” + de koeien zogen 7 à 8 maanden)
  • niet-bio seizoensfruit, wel poging tot residuvrij (= geen residu van de sproeistoffen)
  • niet-bio appelen en peren: natuurlijke vijanden + bestrijden met chemische middelen
  • biologische groenten en fruit
  • eventueel fair trade droogwaren (van Oxfam)
  • bio-vegetarische producten
Voor deze vegetariër met een intolerantie voor zuivel en een voorkeur voor bio betekent dat dat enkel de laatste drie producenten interessant waren. Bij twee ervan was ik al langer vaste klant. Enkel de laatste kende ik niet. Geen grootverpakkingen peulvruchten of noten, geen biomeel!
Na de uitleg door de Voedselteam-vertegenwoordigster presenteerden enkele van de producenten zich, samen met proevertjes. 
Een van de producenten was geitenzuivelboerin. “Van waar komt het stremsel in uw kaas?”, vroeg ik na haar uiteenzetting. Ik koop zelden kaas voor mezelf, maar wel eens voor Stefan. “Uit de lebmaag van de geitjes”, zei ze. Ik bedankte haar voor haar antwoord. Geen vegetarische kaas dus, pech. “En zijn er alternatieven?”, vroeg de Voedselteam-verantwoordelijke. En dat was het begin van een monoloog van de boerin die eindigde met “bla bla bla dat veganistisch gedoe, zo extreem zijn wij niet (insert grijns)!” 
Daarna was mijn beslissing snel gemaakt: voorlopig geen Voedselteam-lidmaatschap voor mij. De nadelen volgens mijn standpunt/principes/waarden: het ophemelen van ‘het lokale’ ten koste van ‘het biologische’, daardoor minder aanbod dan gehoopt (had ik mijn verwachtingen maar niet zo hoog moeten stellen!) en minstens één onsympathieke boerin (ik kan natuurlijk ook wel lachen met haar opmerking – alleen al omdat ze onterecht was -, maar ze getuigt toch van weinig respect voor mensen met andere meningen). Lokaal biomeel is helaas (nog) niet te vinden hier (Vlaanderen is dan ook nogal vol gebouwd + dienen de granen die wél verbouwd worden niet vooral voor export en als diervoeder?), en tja, die noten en zaden en peulvruchten zijn sowieso al uitgesloten (want niet lokaal geteelt).

Ik ben zeker voorstander van het initiatief op zich, maar ik vind biologisch belangrijker dan zo lokaal mogelijk (en nee, natuurlijk koop ik geen biologische boontjes uit Kenia, wel biologische boontjes uit België). Welk verschil maakt het als je stuk vlees / je appel van dichtbij komt als dat stuk vlees / die appel wel een niet te verwaarlozen impact op het milieu nalaat (ondanks de beperking van zijn kilometers dus)? Een vraag die ieder voor zich moet beantwoorden, uiteraard, maar helaas komen het antwoord van mijn lokale Voedselteam en mijn antwoord niet overeen.

Volgend bericht
Vorig bericht

10 reacties op “Mijn gedacht: Voedselteams

  1. Ik begrijp je teleurstelling! Ik was ook vast van plan om lid te worden van een voedselteam, tot ik ook moest vaststellen dat lang niet alles biologisch was. Zo jammer en toch een gemiste kans!

    1. Ik ben anders een grote fan van Voedselteams!

      Akkoord, het systeem is niet perfect. Er is inderdaad veel te veel vlees en veel te veel zuivel, te weinig bio fruit en vleesvervanger, maar ik vind het een prachtig en gebruiksvriendelijk systeem.

      Hangt trouwens ook sterk af bij welk VT je zit, bij ons hebben ze bv zowat alle producten van Oxfam, ook zeer plaatselijke bio meel gemaakt met windenergie, honing van de plaatselijke imker,…

      voor de meel: http://www.schelderomolen.be/
      gemaakt in Merelbeke

      Het is gewoon ook praktisch onmogelijk te regelen denk ik, er is te weinig bio-productie en als die boeren wekelijks heel belgië moeten rondrijden om kleine bestellingen af te leveren, dan hebben ze geen tijd meer om te boeren..

      Trouwens, er bestaat ook een voedselteam-achtige organisatie die droge producten aankoopt en verdeelt in grote hoeveelheden, zoals bv noten maar ook kuisproducten dacht ik. Kan nu wel niet op de naam komen

      groet
      hermien

  2. Dag Kelly.
    Ik sta op het punt mij aan te sluiten bij het voedselteam hier in de straat. Ik heb de uitleg ook al gehad (het is enkel nog inschrijven), maar je kan toch zelf kiezen welke producten je neemt (dacht ik). Dus als je die kaas niet wilt dan neem je die niet.
    Wellicht is het zeer verschillend van team tot team.
    In Lebbeke is er ook een voedselteam en ik ken toch wel een paar mensen die daar zeer tevreden over zijn (ook vegetariërs en veganisten).

    Groetjes

    Sandra

    1. Ja, dat klopt, je beslist zelf wat je koopt. Maar voor mij heeft me aansluiten bij een voedselteam geen meerwaarde, want de producenten die voor mij interessant zijn, steun ik sowieso al door er te kopen (behalve dan die producent van bio-vegetarische producten). Dan kan ik beter rechtstreeks bij de boerderij blijven kopen (waar ik naast de pakketten dan ook gemakkelijk dingen kan bijkopen) en 22 euro sparen.

  3. Heel jammer, het lukt me niet om me in te schrijven voor je blog. Maar ik volg je dus wel. Het idee van zo'n team is wel interessant, mits ze inderdaad dat verkopen wat je nodig hebt of normaal ook zou kiezen.

  4. Hoi Kelly,

    Wij kopen onze bio-bloem in 't groot (min 5 kg) bij Biomills hier bij ons in Baardegem. Lokaal gemalen, maar niet lokaal geteeld (verste is Oekraîne). Je kan er spelt, rogge, tarwe, gerst en zelfs mengeling krijgen. We kopen hier ook onze zonnebloempitten en havermoutvlokken. Lijnzaad kan ook. Als je wil kan ik er wel es meebrengen voor jou de volgende samentuinsessie.

  5. Het systeem lijkt een beetje op wat we hier in Frankrijk hebben: de AMAP (association pour le maintien d'un agriculture paysanne). Dat zijn locale initiatieven die zijn aangesloten bij een landelijke groep (ook een association). Alles is bio en zo veel mogelijk lokaal. Als consument ga je een contract aan voor een jaar met een producteur waarbij je dus van te voren aangeeft wat je elke week (of elke maand of elke 2 weken etc) wilt kopen. Zo heeft de producteur zekerheid en jij (h)eerlijke producten. Bij onze AMAP hebben we brood, rauwe koeienmelk, eieren, groenten, schapenkaas en yoghurt, honing, verschillende soorten meel, appels, citrusvruchten, gedroogde vruchten en amandelen uit Corsica, crepes, vlees (rund, gevogelte, varken), vis en kruidenthees en kruidensiroop. Het is echt fantastisch: je gaat met je tas elke donderdagavond naar de AMAP (bij een lokale boer) en laad die vol met alles wat je besteld hebt. Het lijkt gratis, want je hebt aan het begin van het jaar al je cheques gegeven (ja, die bestaan nog steeds in Frankrijk). De boeren kunnen leven dankzij de Amaps. De koeienmelk boerin vertelde bijvoorbeeld dat ze van het melkbedrijf slechts 3 cent per liter melk krijgt (bijna evenveel als het ze kost om 1 liter melk te producenen), terwijl ze bij directe verkoop via de AMAP 1 euro per liter krijgt. De schapenboeren hebben een tractor kunnen kopen doordat 'hun' AMAPs een leensysteem hebben opgezet tegen 0% rente. Het geeft echt zo veel voldoening om dat te horen.
    Zoiets zou in Belgie toch ook moeten kunnen?

Laat een reactie achter bij Anoniem Reactie annuleren