Dagen Zonder Vlees: de extra uitdagingen – eindstand

De Dagen Zonder Vlees zijn afgelopen. Ik ben eigenlijk best content. Echt. Die extra uitdagingen, waarvoor we allebei redelijk hard ons best hebben gedaan, hebben ons het dagelijkse leven, zoals verwacht, op sommige dagen vrij lastig gemaakt. Maar we zetten wel vrij goed door. Anders is het geen uitdaging meer, ah ja. Alleen begon het mij de laatste weken op te vallen dat ik mijn kookgoesting een beetje aan het verliezen was. Oh ow.

Minder verpakkingen = back to (de soms saaie) basics

Met de ‘minder voedselverspilling’-uitdaging hadden we het minste problemen. Maar extra aandacht voor seizoensgroenten en vooral minder verpakkingen waren zoals voorspeld wat lastiger. Het vraagt wat meer planning en organisatie (wat in drukkere werkweken soms gewoon NIET lukt), maar ook, en vooral: plantrekkerij. Ik kook namelijk graag uit kookboeken, maar er zijn er in mijn kleine collectie, merkte ik, toch maar weinig die én volledig seizoensgericht én enkel met verpakkingsvrije ingrediënten werken. Oh ja, en ook nog eens volledig plantaardig. Ik was het na een paar weken zo beu om te zoeken naar recepten en toch telkens een ingrediënt te zien staan dat niet zonder verpakking te verkrijgen is dat ik de kookboeken even liet staan. We gingen even terug naar de basis, zoals ik ook al schreef bij de tussenstand.

Mijn algemene ervaring is dat ik door de beperkingen vrij vaak saaier heb gegeten, maar daardoor ook minder, wat dan weer goed is voor mijn lijn. Al moet ik hier ook wel aan toevoegen dat dat elke winter wel het geval is: tegen het einde van de winter heb ik gewoon weer genoeg van knolselder, witloof, spruiten … en verlang ik naar paprika’s, tomaten en komkommers …

Door zo weinig verpakkingen te kopen, aten we ook wel goedkoper. Normaal gezien bak ik vaak, met soms vrij dure ingrediënten, maar doordat die dan in plastic verpakt zitten, bakte ik de afgelopen weken véél minder. Idem voor koken: ik volg graag recepten maar vaak zit daar dan toch iets in dat niet in het seizoen is of dat niet verkrijgbaar is zonder verpakking, dus meestal maakten we gewoon soep of ovengeroosterde groenten. Dat de bouillon niet zelfgemaakt dus verpakt was en het peper en zout ook verpakt waren, zagen we door de vingers.

wortel-linzensalade

Verpakkingsarme maar niet seizoensgebonden/lokale wortel-linzensalade met een restje chimichurri 

Ook bij het ontbijt had ik het soms moeilijk

Eén voorbeeldje: mijn favoriete winterontbijt, havermoutpap met banaan en pindakaas, met een snuf zout + vanillepoeder of vanille-extract + eventueel wat zoetmiddel, werd ineens een iets minder ‘onschuldig’ en gemakkelijk ontbijt.

  • voor mijn havermout ‘moet’ ik nu helemaal naar de verpakkingsvrije winkel en/of koop ik in emmers van 2,5 kg
  • bananen zijn verpakkingsvrij als je ze bij de biowinkel koopt, dat doen we meestal al, dus niets nieuws of moeilijkers, maar het is niet bepaald Belgisch seizoensfruit
  • het zout dat ik op voorraad heb, is verpakt in plastic kilozakken
  • vanillepoeder is (sowieso?) verpakt, vanille-extract maak ik zelf in een glazen fles wodka maar de vanillestokjes zelf zitten in het beste geval in een glazen tube met plastic dop
  • zoetmiddel is kokosbloesemsuiker (verkrijgbaar in glazen bokaal met metalen deksel) of agave/ahornstroop in glazen fles met plastic dop of in herbruikte verpakking bij de verpakkingsvrije winkel
  • pindakaas koop ik in glazen bokaaltjes met metalen deksel maar wil ik al lang zelf maken, that is: zodra ik pindanoten verpakkingsvrij of in heel grote verpakkingen vind
  • en de grootste aanpassing: de plantaardige melk. Het was/is toch zo gemakkelijk als die uit een brik komt, maar die maakte ik nu zo veel mogelijk zelf. Gelukkig hebben we intussen een diepvriezer om de pulp te kunnen invriezen om op een later moment te verwerken. Met zelfgemaakte plantaardige melk is het resultaat echter nogal verschillend, de haver kookt meer in dan dat het een romige pap wordt …

Ik moest er nogal aan wennen en mijn favoriete ontbijt was niet meer hetzelfde als vroeger. Om het proces wat minder ‘intensief’ te maken, experimenteerde ik ook met ongezeefde notenmelk, zodat ik toch al de pulp niet meer moest verwerken, maar tot nu vond ik geen combinatie die ik supergeslaagd vond. Water i.p.v. melk, dat is natuurlijk nog het gemakkelijkste, maar: smaakverlies!

pit-pit-emmers

Wat hebben we geleerd?

Ik ben blij dat we hebben meegedaan. Het zijn onderwerpen waarmee ik al enkele jaren bezig ben, maar waarvan de prioriteit even was gezakt. Wat we zoal hebben geleerd: als je het echt goed wil doen, moet je allerlei gewoontes aanpassen. Je moet eigenlijk anders leren koken. Je kan niet meer dezelfde (bak)recepten als vroeger gebruiken. Je moet tijd hebben om je ingrediënten verpakkingsvrij/arm te vinden. Of je zal terug naar minder-bio ingrediënten gaan. Maar je zal ook minder geld uitgeven, gewoon al omdat er zo veel wegvalt. Je zal wellicht (maar niet per se) afvallen.

En vooral ook: het is zeker mogelijk om véél minder afval te produceren, maar je moet er natuurlijk wat voor over hebben. Niet alles is verkrijgbaar zonder plastic verpakking, dus als je minder afval wil, moet je vooral van heel wat ingrediënten afscheid nemen. Wij aten al heel wat dingen niet meer wegens de verpakking, maar volledig verpakkingsvrij eten? Dan moeten er nog wel wat dingen geschrapt worden van mijn zo al beperktere lijst ‘dingen die ik eet’.

Enkele veranderingen

  • Voor pasta, rijst, quinoa etc. en noten, zaden, pitten, havervlokken etc. gaan we op zoek naar grote verpakkingen (papier of plastic, zoals bij de verpakkingsvrije winkel). Bij Pit&Pit kocht ik intussen al wat emmers noten en pitten, telkens 2,5 kg per (herbruikbare) emmer.
  • Ik ben opnieuw begonnen mijn notenmelk zelf te maken. Ik heb onlangs een paar brikken gekocht voor noodgevallen (of moeha, nootgevallen!). Als we bijvoorbeeld plots ontegensprekelijke goesting krijgen om gauw een cake te maken. Als je dan moet wachten tot de hazelnoten gemolken zijn (ze moeten een paar uur weken) …
  • Ik kocht al zelden kokosmelk of kokosroom maar vanaf nu maak ik het alleen nog maar zelf.
  • Ik maak nu zelf dadelstroop. De dadels koop ik in de biowinkel (bio, duur) of bij de Griek op de markt (iets goedkoper, maar niet bio) in eigen verpakking. Ik blijf agave/ahorn/andere stroop kopen in glazen flessen en bij de verpakkingsvrije winkel, maar dadelstroop is een gemakkelijk alternatief (en heerlijk als laagje in chocolade-pecantaart! – recept volgt!).
  • Ik heb geen plantaardige yoghurt meer gekocht. Dat kocht ik af en toe om granola te eten. Als ik granola eet, vervang ik de yoghurt nu consequent door smoothie, notenmousse (om het ding maar een naam te geven, ik bedoel: geweekte, geblende noten + smaakmakers) of andere, verpakkingsarme/vrije vloeibare dingen. (Je kan ook zelf haveryoghurt maken, maar dat vind ik dan weer wat te veel gedoe, het is ook niet zo dat ik yoghurt mis, het is meer gewoon een ‘middel’ om granola en fruit door te roeren)
  • Plantaardige room gebruiken we zelden, maar als we het nodig hebben, maken we nu gauw wat cashewroom.
  • Olijven en zongedroogde tomaten kopen we voortaan enkel nog op de markt. De Griek aanvaardt en vult mijn hergebruikte potjes al langer, maar soms kochten we toch nog een bokaaltje in de supermarkt. Glas + metaal, dus in principe oké, maar geen nieuwe verpakkingen is uiteraard nog beter.

smoothiebowl

♡ smoothiebowl ♡

En ook: we hebben ons plechtig voorgenomen om deze zomer …

  • kleinfruit te kopen en zelf in te vriezen (in glas en hergebruikte plastic potjes). We hebben sinds kort een diepvriezer en kochten inmiddels zo’n tien plastic kilozakken fruit. Dat willen we uiteraard verminderen/vermijden.
  • eindelijk eens tomaten in te maken. We hebben tot nu altijd gezegd dat dit iets is dat we willen doen zodra ons huis er staat (kwestie van degelijke keuken + opbergruimte voor de bokalen), maar momenteel hebben we een degelijke keuken + voldoende opbergruimte voor een paar bokalen tomatensaus.
  • zelf wraps te maken. In de zomer eten we regelmatig wraps en het is toch wel handig als die wraps zelf uit een pakje komen, natuurlijk, want wij aten wraps net omdat dat snel en gemakkelijk is en we geen goeie koekenpan hebben. Maar het wordt eindelijk eens tijd om ze zelf te maken!

Maar ook: we zijn niet heilig

Ik blijf erbij: beter inconsequent goed dan consequent fout.

100% van de tijd enkel seizoensgebonden en lokaal eten is lastig, zelfs als het dan nog maar enkel over de groenten gaat. Ik eet geen verse tomaten of komkommers in de winter, maar het slaatje op de eerste foto smaakt me minder zonder de olijven.

Champignons. Niet te vinden zonder plastic doosje, dus we hebben er nauwelijks gegeten. Ik heb dat ZO gemist, want normaal gezien eet ik dat quasi wekelijks. Ik at nu wel een paar keer portobello’s (want die zijn niet verpakt in de bioboerderij), maar die zijn dan weer veel te duur om regelmatiger te eten.

tempeh verbrokkeld

(foto van vorige zomer: verbrokkelde, gekruide tempeh met pijpajuin en tomaten = zo simpel maar ZO lekker!)

Vleesvervangers. Burgers en balletjes en aanverwanten kochten we sowieso al zelden (wegens weinig voedingswaarde, meestal niet erg lekker en oververpakt). Seitan maken we al een paar jaar zelf. Tempeh en tofu in allerlei vormen, dat is wat lastiger. Ik ben zot van tempeh en zou dat wekelijks kunnen eten, gebruik af en toe tofu (gemakkelijk en lekker, überlekker in de vorm van zijden tofu in chocolademousse) en sojabrokken zijn lekker in spaghettisaus, vol-au-vent en nog wat andere recepten. Maar geen hiervan zijn bij mijn weten verkrijgbaar zonder plastic verpakkingen. Ik denk dat we in dit geval gaan voor ‘minderen’ en proberen zorgen dat we vaker peulvruchten gebruiken.

Dingen als chocolade en chips. Chocolade koop ik al langer in het groot, maar de verpakking is niet echt gemakkelijk recycleerbaar. Minderen, oké (ook goed voor mijn gezondheid, ahum), maar afschaffen: nope. Chips kochten we ook al eens, voornamelijk om toch iets op tafel te kunnen zetten voor onverwacht bezoek of voor als we geen zin hebben om zelf iets te maken voor bezoekers. Of soms gewoon omdat we daar zelf goesting in hebben, natuurlijk. Dat blijft ook, ook al omdat ik sommige bezoekers niet kan plezieren met geroosterde, gekruide kikkererwten of rauwe wortelen met dipsaus en ik die bezoekers wel wil kunnen blijven uitnodigen 🙂

Later, als we groot zijn en (terug) een eigen moestuin hebben, willen we het nog beter doen: niet zozeer zelfvoorzienend in alles wat we eten, maar we willen ons stukje grond wel zo goed mogelijk benutten. Geen gazon, maar overal groenten en fruit! Ge kunt niet geloven hoe neig we daarnaar uitkijken.

We zijn er allebei voor gegaan en daardoor hebben we vaak en soms lang stilgestaan bij bepaalde zaken. We hebben een paar dingen aangepast en zijn van plan om te blijven focussen op ‘minder verpakkingen’. Zero-wasters gaan we niet meteen worden, noch lokavoren, maar ik wil me ook niet schuldig voelen omdat ik tempeh wil eten én dat dan ook gewoon doe. Wie met de extra uitdagingen bezig geweest is: hoe is het bij jullie nog verlopen?
Volgend bericht
Vorig bericht

22 reacties op “Dagen Zonder Vlees: de extra uitdagingen – eindstand

  1. Nootgevallen, de max! #houdtvanwoordgrapjes
    Ik probeerde 1 keer wraps zelf te maken, maar dat lukte niet goed (wel 7 jaar geleden ofzo).
    Maar Applaus voor uw verwezenlijkingen en inzichten! Het is dus zeker niet voor niets geweest.

  2. Ik vind dat jullie bijzonder ver zijn gegaan. Een nuttige denkoefening, dat sowieso! Ik heb mij vooral op het vegetarisch eten gefocust tijdens DZV, maar later, als we groot zijn en onze werf een huis is geworden, wil ik er ook meer aandacht aan besteden.

  3. Wat goed gedocumenteerd en interessant om te lezen!

    Die plastieken bakjes van champignons vind ik ook ambetant, toen de Wassende maan nog in de Vooruit een winkel had kon je daar losse champignons kopen en ook in Frankrijk zie je champignons los verkocht worden. Op onze biomarkt zijn het ook bakjes.

  4. Heel interessant zeg! Jullie hebben idd serieus jullie best gedaan!!

    De laatste weken van DZV zijn bij mij volledig in het honderd gelopen, ik was al blij als ik nog eens iets vegetarisch op tafel kreeg, laat staan nog rekening houden met de extra uitdagingen… Ik kreeg het niet gebolwerkt met alle andere dingen die lopende zijn… (de verhuis en alles wat daarbij komt kijken)

    Wel jammer vind ik, maar DZV heeft in elk geval zijn effect niet gemist: ik sta bij alles véél meer bij stil dan vroeger! We hebben ook een heleboel vegetarische recepten getest die zeker voor herhaling vatbaar zijn.
    Wat ik nu ook doe en vroeger niet deed: gedroogde kikkererwten kopen en zelf weken en koken. Ik maak een serieuze portie ineens en vries alles wat ik niet meteen gebruik in. Echt heel handig en ik vind de kikkererwten ook veel voller van smaak.

    Ivm het uitkijken naar zo’n eigen tuin, amaai, JAAAAA!! Ik kijk er ook zo hard naar uit om een deftige keuken en grote berging met giga diepvries te hebben waar ik vollenbak tomatensaus voor een heel jaar kan maken en kilo’s fruit kan verwerken tot confituur. En hoera voor geen gazon!

  5. Wow!!! Knap gedaan! Wij hebben het ook het moeilijkste gehad met de verpakkingen maare ik gebruik die bakjes van ‘nepvlees’ voor mijn zaaiprojecten (die van de champignons ook) dus toch een beetje hergebruik goed, niet? 🙂

  6. Ik vind het echt knap dat je steeds nog dat stapje verder durft gaan! Ik heb schandalig genoeg halverwege opgegeven. Mijn kalender die onverklaarbaar gewist werd, heeft mijn enthousiasme gefnuikt 😞.

  7. Knap gedaan. Aan afval besparen zou ik ook wat harder moeten werken.
    Zelfgemaakte plantaardige melk vind ik ook niet zo goed om iets in te koken. Meer roeren helpt een beetje maar voor de rest loop ik daar ook soms vast.
    Ik twijfel altijd om dingen op de markt te kopen. Dat is afwegen tussen verpakt en bio of niet-bio en onverpakt. Meestal kies ik dan toch voor het eerste.

  8. Goh, ik word hier een beetje stilletjes van hoe ver jullie gegaan zijn en hoe lang en diepgaand dat lijstje veranderingen is, sjiek! Zoveel “opgeven”, ik heb het daar toch nog lastig mee, ik eet nog net iets te graag waar ik gewoon goesting in heb. Al is ook dat natuurlijk een proces: een paar jaar geleden dacht ik ook dat ik vlees nooit zou vaak zou kunnen “opgeven”, terwijl het nu zelfs niet eens als opgeven voelt.

    Ik zocht (en vond, hoera!) of je al een receptje van seitan online had staan, maar heb daar nog een vraagje bij: waar koop jij tarwegluten? Ik heb al eens even gekeken bij Pit & Pit en Druantia, maar vind het daar niet (via zoektermen tarwegluten en glutenmeel). Merci!

    1. Goh, ja, ik zou nog extremer kunnen gaan, maar ik herken me volledig in “ik eet nog net iets te graag waar ik gewoon goesting in heb”. Tegelijk verandert dat inderdaad ook wel: nu kan ik me niet voorstellen dat ik bijvoorbeeld tempeh ooit zou “opgeven”, maar misschien binnen een paar jaar wel. En nu zeg ik misschien wel “ik koop geen in plastic verpakte plantaardige yoghurt meer” maar misschien kom ik daarop terug en ga ik voor ‘minderen maar niet afschaffen’…

      Wij hebben eens van vrienden een grote (papieren, yes! :D) zak seitangluten overgekocht, en zij hadden het van bij Bio Mills, een bio molenaar in de buurt die echter intussen helaas niet meer bestaat. Onze zak is bijna op, dus ik moet dringend eens op zoek naar een (goedkoop, ik denk dat we nog geen 15 euro betaald hebben voor 5 kilo) alternatief. Je kan het ook naar ’t schijnt kopen bij Het Gents Bakkershuis, maar daar ben ik zelf nog niet geweest (slechte openingsuren…). Ik ontdekte ook net dat veganistischkoken.be het ook verkoopt, maar dan wel per kilo en in plastic verpakt (seitanfix heet het daar). Wat ik binnenkort alleszins eens ga proberen: bij een molenaar in de buurt vragen of ze voor mij aan zo’n grote papieren zak kunnen geraken (voor meel en tarwe/seitangluten).

    1. Heel herkenbaar, ik eet nu ook massaal veel gevarieerder dan vroeger. Alhoewel ik sinds een jaar of vijf dan ook wel weer vanalles ben beginnen schrappen door uitdagingen als minder plastic, maar toch, ik eet wel bijvoorbeeld veel meer soorten groenten en granen en noten en pitten en zo 🙂

  9. Bewonderenswaardig, echt! Als je daar als koppel voor kan gaan is dat geweldig. Ik krijg mijn wederhelft helaas zo ver niet…
    Koop je die noten allemaal bij Pit&Pit? De laatste tijd ben ik gek op pecannoten, dus ik wil ze ook graag in grotere hoeveelheden kopen (tenminste als die niet snel slecht worden)…

    1. Da’s inderdaad echt geweldig 🙂 Bij vorige pogingen wou hij ook minder mee en dat maakt het nog lastiger. Nu was/is het plezant: we denken er samen over na, hakken samen knopen door, gaan samen op zoek naar alternatieven … En als ik het niet zie zitten om met de trein naar Ohne te gaan, gaan we samen met de auto 🙂

      Voorlopig blijf ik mijn noten nog even bij Pit&Pit kopen, of toch die die ik kan kopen in emmers 🙂 De huidige emmers pecannoten zijn houdbaar tot eind januari 2017 (de houdbaarheidsdata staan telkens onderaan op de productpagina). Noten die ik minder frequent eet en dus in kleinere hoeveelheid nodig heb, haal ik bij Ohne. Je kan ook altijd eens vragen bij de lokale biowinkel of ze grote hoeveelheden kunnen bestellen, sommige doen dat!

  10. Wij vonden al los verpakte champignons bij onze lokale bioboer, superlekker! Bij bioplanet verkopen ze nu champi’s inkartonnen bakjes, maar… Met een plasticje eroverheen. Ik eet hetliefst oesterzwammen, en heb me nu kit (uit karton) aangeschaft om ze zelf eens te proberen kweken!

    1. Ja, zo’n kit staat hier ook al een tijdje op mijn verlanglijstje! En later als we een moestuin hebben gaan we er natuurlijk gewoon zelf proberen kweken 🙂 Losse kwam ik ook al tegen in een biowinkel maar die is toch nog net iets te ver hiervandaan voor een halve kilo champignons 🙂 Ik heb nu gepland het gewoon eens te vragen in de biowinkels hier in de buurt. Het MOET gewoon mogelijk zijn dat zij er voor mij kunnen aan geraken 😉

    1. Weet ik, maar Gent is voor mij te ver en te duur (trein+tram) om wekelijkse boodschappen te gaan doen. Zo veel tijd en energie heb ik niet echt over voor een halve kilo champignons 😉