2×5 tips voor minder (plastic) verpakkingen

Dat groene kantje van mijn leven, daar heb ik het de laatste maanden niet meer zo vaak over gehad. Jullie weten allemaal wel dat ik enkel naai met tweedehandse, nieuwe maar dan wel biologische of gerecykleerde stoffen, dat ik woon-werkverkeer met de fiets afleg, dat ik vegetarisch en heel vaak plantaardig eet, dat ik veel cosmetica- en schoonmaakproducten zelf maak of dat de niet-zelfgemaakte wel eco zijn, dat ik weinig koop … Toch? Ik ben er enorm bewust mee bezig, al probeer ik in mijn groene gedachten niet te extreem te gaan (ik zou me anders constant schuldig voelen, denk ik) – oftewel: als Stefan eens met plastic zakjes thuiskomt, ga ik daar geen ruzie meer om maken. Niet meer, inderdaad, want dat kon ik vroeger wel. Ahum.

Maar het enige punt waarin ik dus maar moeilijk slaag, zoals ik gisteren al schreef, is plastic mijden. Een mens moet eten, en bij dat eten komt ZO VEEL plastic kijken. Tijd voor een lijstje, met tips om minder (plastic) afval te creëren. Wat zeg ik? Twee lijstjes! Eentje voor plastic dat je (vrij) gemakkelijk kan vermijden als je boodschappen doet en 5 tips voor wie (wat) meer moeite kan / wil doen (the next level, zowaar!). Oh, en als je niet alleen woont: probeer je huisgenoten te engageren om mee te doen. Geen geruzie als je vriend thuiskomt met (gemakkelijk vermijdbaar) plastic, hoera!

zelfgemaakte-stropzakjes-groenten-fruit

 

Plastic dat je (vrij) gemakkelijk kan vermijden

  1. Aanvaard zo min mogelijk plastic zakjes. Neem ALTIJD en OVERAL je eigen herbruikbare tas mee. Neem er meerdere mee als je gepland boodschappen gaat doen. (trouwens, remember het kringloopproject van Eloleo? Haaaaa, good old times!)
  2. Plastic flesjes drank. Bah. Drink kraanwater en schaf een herbruikbare fles aan (deze is helemaal van RVS en bamboe). Koop NOOIT MEER plastic flesjes water. Drink je frisdrank en fruitsap? Drink minder (ook beter voor je gezondheid!) en koop glazen flesjes met statiegeld.
  3. Plastic verpakkingen rond groenten en fruit. Koop zo veel mogelijk de onverpakte. Steek ze in je zelf meegebrachte tasjes. Koop je groenten en fruit bij de (bio)boerderij of op de markt, bij een Voedselteam, in de lokale natuurwinkel … Idem voor brood: koop / maak een herbruikbare tas. De mijne ziet er zo uit en hoe ik ze maakte, schreef ik in mijn boek:herbruikbare broodtas
  4. Plastic/aluminium vershoudfolie voor restjes of je lunch. Koop die producten niet meer en zoek alternatieven voor de verschillende doeleinden waarvoor je ze gebruikte. Ik schreef al hoe ik mijn lunch meeneem naar het werk. Hergebruik glazen bokalen – en plastic potjes als je dat koopt – en bewaar er etensrestjes in, gebruik ze als verpakking voor je zelfgemaakte choco, confituur, granola, smoothie, notenpasta, om je eigen oogst, restjes, zelf geweekte en gekookte kikkererwten en bonen in kleine porties in te vriezen …. Neem ze mee bij je bezoekje aan de markt (zo koop ik soms olijven en dergelijke bij het kraam van de Griek) of aan de afvalarme/verpakkingsvrije winkel.
  5. Verpakkingen van droogwaren zoals pasta, rijst, quinoa, couscous, noten, pitten, zaden, havervlokken …
    > als het niet bio moet zijn: in de supermarkt zijn sommige merken van pasta en rijst verpakt in karton. Ook haver vind je in karton. Niet afvalvrij, maar beter dan plastic, vind ik. Dan moet je dus enkel eventueel de afweging maken wat je belangrijker vindt: bio of minder afval. (niet evident, vind ik zelf)
    > als je liefst zoveel mogelijk bio eet, kan het – in mijn ervaring – soms iets moeilijker zijn om dit soort dingen in karton te vinden. Je kan dan ook nog kiezen voor grotere verpakkingen: ik koop bijvoorbeeld veel noten en pitten etc. in potten, zakken of emmers (bij Pit&Pit) en hergebruik die potten en emmers voor allerlei andere doeleinden. Beter nog is de verpakkingsvrije winkel, maar daarover straks meer.

5 tips voor wie (wat) meer moeite wil / kan doen (behalve als je in Gent, Antwerpen of Leuven woont, dan is het sowieso gemakkelijk)

Er zijn producten die ik niet meer zou kunnen kopen als ik helemaal zero waste zou willen gaan (niet het geval, maar stel nu). Ik denk bijvoorbeeld meteen aan tempeh en tofu, twee producten die ik toch wel graag gebruik, niet per se wekelijks, maar toch 2 tot 4 keer per maand. En chocolade! Maar er zijn wel heel wat producten die ik, en misschien ook jij, wel zonder verpakking kan kopen, mits wat extra moeite. Ook al is het zelfs nog maar de helft van de tijd. Kleine stapjes en beetje bij beetje en al, toch?

  1. Veggie broodbeleg en burgers kan je bij Bioplanet aan de verstoog kopen en laten verpakken in je zelf meegebrachte potjes. En misschien verkoopt de lokale biowinkel broodbeleg (van Abinda) in glazen potjes met statiegeld? Als je nog vlees, vis en/of kaas eet: neem zelf potjes mee naar de slager en visboer.
  2. Kruiden: dit vind ik zelf nogal een moeilijke. Als je een moestuin of goed georiënteerde vensterbank hebt, kan je bepaalde kruiden zelf kweken. Zout vind je in papieren kiloverpakkingen of glazen bokalen, bouillon (beschouw ik voor het gemak even als kruid) als los poeder in een glazen bokaal of kartonverpakking (of je kan bouillon zelf trekken). Verder zijn er volgens mij helaas weinig kruiden die NIET in plastic verpakt zijn (vaak enkel het dekseltje, maar dat is helaas ook meestal plastic), behalve in de verpakkingsvrije winkel en misschien in sommige biowinkels.
  3. Verpakkingen van koekjes, pudding, chips, chocolade, yoghurt …: dit zijn allemaal bewerkte producten, dus ik denk dat hier zowat de enige optie is om het niet meer of gewoon minder te kopen. Ik koop dit soort producten steeds minder en ik probeer ze meer en meer te vervangen door zelfgemaakte producten, maar daarin kruipt natuurlijk tijd, redelijk veel tijd. (en die ingrediënten zitten dan eventueel zelf verpakt in plastic …)
  4. Plantaardige melk is een van mijn grootste afvalzondes. Onze PMD-zak zit quasi vol met enkel die brikken: 1 à 2 literbrikken per week, en in de winter kunnen het er zelfs 3 zijn! Dan drink ik namelijk vaak chocolademelk, ahum. Ik neem me bij deze officieel voor om het terug meer zelf te maken én te experimenteren met recepten om de pulp te verwerken, want die pulp die niet altijd verwerkt geraakte is de grootste reden waarom ik ermee gestopt ben. (Dierlijke melk heb ik een periode gekocht op de markt in statiegeldflessen, maar bon, als je inzit met het milieu, is dierlijke melk volgens mij belastender dan plantaardige melk in brik, maar concrete cijfers daarover zal je zelf moeten googelen.)
  5. Er bestaan verpakkingsvrije winkels:
    – Robuust in Antwerpen
    – Ohne en BEO markt in Gent (Ohne is verpakkingsvrij, bij BEO markt vind je enkele producten in bulk)
    – Content in Leuven
    – CHYL en La Grainerie in Brussel
    – De KleinKeuken in Kortrijk
    Als je er dichtbij woont, zijn al je afvalproblemen direct opgelost, me dunkt. Als je er verder van woont, kan je overwegen om eens in de zoveel maanden er een grote voorraad droge voeding te kopen. Dat scheelt sowieso al een pak. Dat wil ik binnenkort zelf doen (dat gaat me minstens 3 kostbare uren kosten met het openbaar vervoer), want nu we verhuisd zijn naar een groter appartement, hebben we wat meer opbergruimte, hoera!

:-)
(mijn eerste broodtas, eentje uit 2011, zeg! #throwbackthursday #howcute)

Uiteindelijk komt het er vooral op neer om te plannen, voor te bereiden en dan je eigen verpakkingen niet te vergeten. Ik woon zelf niet vlakbij de verpakkingsvrije winkel, bioboerderij of Bioplanet en de bakkers zijn meestal al gesloten tegen dat ik thuiskom van mijn werk en soms is er op zaterdagochtend, marktvoormiddag, gewoon GEEN tijd om een heel weekmenu te maken voor ALLE maaltijden van de komende week. In die weken gebeurt het dan dat we brood uit de automaat kopen, dat ik gauw een potje veggie broodbeleg uit de supermarkt haal of dat ik als lunch al eens een belegd broodje bestel. Maar hé, beter inconsequent goed dan consequent fout, zeg ik nog altijd.

Volgend bericht
Vorig bericht

22 reacties op “2×5 tips voor minder (plastic) verpakkingen

  1. Leuk dat je hier zo mee bezig bent 🙂 Ik probeer zelf ook te minderen. In Nederland moeten winkels nu verplicht een paar centen vragen voor een plastic zak (behalve voor bepaald voedsel) en dat scheelt heel veel, zo goed!

  2. Ja, ’t is een hele uitdaging als je geen verpakkingsvrije winkel in de buurt hebt! Ik ben deze week toevallig voor het eerst naar Ohne en Beo-markt geweest, en ben van plan dit vanaf nu vaker te doen, want in supermarkten en buurtwinkels is het niet zo evident

  3. Onze lokale bakker heeft me wijsgemaakt dat ze van de voedselveiligheid haar brood enkel in de zak van de winkel mag meegeven. Ik mag wel die broodzak een paar keer opnieuw laten vullen bij die bakker. Toch spijtig, vind ik.

    1. Oh zo flauw! Ik kom ze ook soms tegen, bakkers die die onnozele regel volgen. Maar daar keer ik dan nooit meer terug. Mijn ‘vaste’ bakkers maken er gelukkig geen probleem van 🙂

  4. ‘Beter inconsequent goed dan consequent fout’, die ga ik onthouden!
    Door omstandigheden lukt het momenteel niet om naar de verderaf gelegen biowinkels te gaan en dan vind ik volgende keuze moeilijk: geen biogroenten uit de supermarkt en dus geen verpakking, of biogroenten uit de supermarkt maar die liggen daar dus altijd verpakt in plastic ….

    1. Moeilijk inderdaad. Ik hoop in de eerste plaats dat de omstandigheden van heel tijdelijke aard zijn, want ik zou het ook lastig vinden dat ik daardoor niet kan doen wat ik zo belangrijk vind.
      Ik denk nu even luidop: misschien kan je tijdelijk de groenten waarvan geweten is dat ze met meer (of met de gevaarlijkste) pesticiden bespoten worden sowieso bio kopen en dan de minder ‘gevaarlijke’ niet-bio? Ik weet niet zo meteen om welke het dan gaat, maar ik ben wel al zo’n lijstjes tegen gekomen … (googelen op ‘dirty dozen’)

  5. Leuke tips. Ik gebruik ongeveer 1 pak sojamelk per maand en de voor de rest maak ik zelf notenmelk. Spijtig genoeg zit er in mijn pakket van de voedselteams soms ook plastic (vb champignons of kiemen) en verpakkingsvrije dingen vind je hier nergens. Ik ben met de bus meer dan 3 uur enkel onderweg naar Antwerpen of Leuven (Gent wil ik niet eens nakijken) dus daar begin ik niet aan. Ik hoop dat er snel een verpakkingsvrije winkel in Limburg komt (en misschien ineens ook een bioplanet). Een gat in de markt eigenlijk!

    1. Mag ik even vragen wat jij allemaal met je pulp van de notenmelk doet? Inspiratie is welkom! 🙂 Ik hoop ook dat het aantal verpakkingsvrije winkels alleen maar zal toenemen. Mocht ik de durf en de centen heb, ik zou er zelf een beginnen (maar dan niet in Limburg, helaas 😉 ).

      1. Een deel van de pulp roer ik al eens door de havermout (als ik van plan ben om de melk enkel voor havermout of muesli te gebruiken zeef ik die ook niet altijd). Of ik gebruik het als bulk in gebak (vb ipv suiker in een normaal recept maar dan eventueel minder nat) of gewoon mixen met dadels en cacao/ kokos/…. om er lekkere snackbolletjes van te maken.

        1. Dat heb ik onlangs ook gedaan, gewoon de melk niet gezeefd en het hele goedje opgekookt met havervlokken voor pap. Met gebak en snoepbolletjes zal ik nog wat verder experimenteren! Dat deed ik inderdaad vroeger ook al maar het resultaat was niet altijd 100% perfect en dat vond ik dan ook zonde. Maar al die brikken zijn wel een grotere zonde 🙂

          1. Je kan ook bij de Bioplanet (is er bij mij in de buurt ook niet, maar ik laat mijn bestellingen leveren in de dichtstbijzijnde Colruyt) amandelmelkpoeder e.d. kopen. Diegene die ik al geprobeerd heb, is absoluut niet zo te drinken (vind ik dan), maar kan prima door de havermout of door gebak of iets dergelijks. Die poeders (van Ecomil, dacht ik) zitten in blik, met nog steeds een plastic deksel, dus zeker niet zero waste, maar je doet er wel véél langer mee dan met 1 brik plantaardige melk uiteraard.
            Ik gebruik dus vooral dat poeder, en als ik iets maak waar de melk wel hard in doorsmaakt, dan open ik dus een brik. 🙂 Niet ideaal, maar toch al een stapje dichter minder afval. (En ik wacht met smart tot het moment dat notenmelk bij Content in Leuven in het assortiment zit! 🙂 )

          2. Hi Marlies,

            Amandelmelkpoeder heb ik een paar maanden geleden al eens geprobeerd, maar ik vond het ook absoluut niet te drinken, zelfs niet bij havermout. Ze zijn inderdaad van Ecomil. Het is inderdaad wel al wat minder waste, maar dat vind ik er dan ook direct het enige voordeel aan, dus het is bij dat ene blik gebleven bij mij 🙂

            Maar dank je om mee te denken! 🙂

    1. Nee, ik leef niet veganistisch, maar ik ben wel lactose-intolerant. Plus, dierlijke melk is op vlak van ecologische voetafdruk nog slechter (quasi even slecht als vlees) én ik ben ook vrij intolerant tegenover het dierenleed dat er ook mee gepaard gaat. Dus straight from the cow is om meerdere redenen een no go voor mij.

  6. De makkelijkere vallen hier goed mee, behalve dus de eeuwige bio vs. verpakt discussie; de moeilijker is al iets anders. Deze week dacht ik trouwens eens het bio-aspect te negeren en gewoon te gaan voor onverpakt; bleek dat ik bij meer dan de helft van de groenten toch voor bio gegaan ben, omdat de rest ook verpakt was, boehoe!

    En die plastic-zakjes-ruzie, ik vrees dat ik mij daar ook schuldig aan maak. Ale, ruzie is misschien veel gezegd, maar nog niet zo lang geleden had ik bijna over de hele groenteafdeling geroepen toen ik zag dat hij een plastic zakske ging pakken. Oeps 🙂