Shampoovrijheid: waarom en hoe?

Toen ik enkele weken geleden schreef dat ik ‘poo free ging, waren er een paar mensen die wel geïnteresseerd waren in hoe dat mij beviel. Dus deel ik graag mijn ervaring 🙂 Ik ben zo uitgebreid mogelijk geweest, maar als er nog vragen zijn, laat gerust een reactie achter.

Ik vertaal vrij wat ik bij Simple Mom gelezen heb, en voeg ook eigen motivaties toe.

Waarom shampoovrij gaan?

1. Shampoo is een detergent.

Shampoo maakt je haar wel proper, maar het verwijdert ook alle gezonde oliën die door je lichaam geproduceerd worden en die je haar beschermen. Voordat shampoo in het begin van de 20e eeuw op de markt kwam, gebruikten mensen gewoon zeep. Zeep kan je haar even goed wassen, maar verwijdert de gezonde oliën NIET. Maar zeep werkt niet goed in basisch water. Toen water in meer geciviliseerde gebieden meer basisch (= harder) begon te worden, werkte zeep niet meer goed en werd shampoo geïntroduceerd, met het enige voordeel dat het zowel in hard als in zacht water werkte.

Nu hebben wij sowieso zacht water (er staat een waterverzachter in de kelder), dus eigenlijk is shampoo in ons geval sowieso overbodig.

Een detergent is agressief. Eigenlijk is het maar raar om ons lichaam te wassen met hetzelfde product als dat waarmee we de vaat wassen, maar in essentie is dat wat we tegenwoordig doen, want shampoo werkt als een detergent, die vet (en de gezonde oliën) oplost in water terwijl dat in normale omstandigheden niet oplost in water, net zoals het afwasmiddel ervoor zorgt dat het vet op onze borden gemakkelijk wordt opgelost in water.

2. Shampoo bevat verschillende chemicaliën.

In onze voeding vermijden we chemicaliën. Geen synthetische kleurstoffen, geen kunstmatige zoetstoffen, alle E-nummers die niet natuurlijk zijn, werden uit ons voedingspatroon geschrapt. Het is gewoon logisch dat er ook (nog) eens naar wat we op onze huid smeren, gekeken werd. De shampoo die ik voordien kocht, bevatte dan wel geen parabenen, aardolie of SLS, er zaten wel nog voldoende andere ingrediënten in, die misschien wel relatief veilig zijn (in vergelijking met het vergif dat in veel andere producten zit…), maar toch had ik bedenkingen bij de impact op het milieu: van het product zelf (biologisch afbreekbaar?) en van de verpakking (vaak in plastic).

De meeste shampoos bevatten ook minerale olie, een bijproduct wanneer benzine gedestilleerd wordt uit ruwe olie. Het geeft je haar een kunstmatige glans. En omdat het niet kan absorberen in de huid (gelukkig maar), werkt het als een barrière op je hoofdhuid, die verhindert dat olie vrijgelaten wordt, waardoor er meer shampoo nodig is om het vet te verwijderen. Dus hoe meer shampoo je gebruikt, hoe meer je nodig hebt.

Wat kan helpen bij de zoektocht naar een bepaald product, is het consulteren van EWG’s Skin Deep Cosmetics Database, een databank van verzorgings- en cosmeticaproducten, alle mogelijke ingrediënten en hun eventuele gezondheidsrisico’s. Hier vind je trouwens een overzicht van tips voor veiligere producten.

3. Shampoo is een onnodige kost.

Simpelweg omdat het niet echt noodzakelijk is. Simple as that.

natriumbicarbonaat-haar-wassen-zonder-shampoo-frambozenazijn-appelazijn-fieke

 

Links: water-natriumbicarbonaat – rechts: water-frambozenazijn

Hoe shampoovrij gaan?

Natriumbicarbonaat is je beste vriend. Het is niet agressief, het is de zwakste base en het zuivert het haar op een ‘zachte’ manier. O.a. te verkrijgen bij Delhaize en Colruyt… (Natriumbicarbonaat voor voeding van Cérébos) Een doosje van 400 g kost 2,50 à 3 euro, dacht ik. Daarmee kan je ongeveer 26 keer je haar wassen.

Standaardrecept

= één eetlepel (= 15 g = 1 afgestreken tablespoon) natriumbicarbonaat op één cup (238 ml) water.

Het kan echter nodig zijn de verhouding een beetje aan te passen, naargelang je type haar: als je dikker of gekruld haar hebt, is het misschien wel nodig een beetje meer natriumbicarbonaat te gebruiken; als je vrij dun haar hebt, gebruik je misschien beter iets minder.

Werkwijze

  1. Meng in een bokaal of flesje een eetlepel natriumbicarbonaat en een cup (warm) water.
  2. Schud goed zodat het poeder oplost.
  3. Maak je haar goed nat en giet beetje bij beetje (in 3, 4 keer) de inhoud van de bokaal op je hoofd.* Giet met je ene hand en masseer het tegelijkertijd met je andere hand in je haar. Ook al heb ik lang haar, ik giet alleen op mijn hoofd zelf, en niet de ‘onderste helft van mijn haar’, want dat vloeit toch naar beneden en passeert wel langs daar. Bovendien schrijft Simple Mom: “aangezien de meeste oliën van de hoofdhuid zelf afkomstig zijn, zal het haar op natuurlijke wijze gereinigd worden eens de hoofdhuid gereinigd is.”
  4. Laat eventjes inwerken en spoel goed uit.

natriumbicarbonaat-haar-wassen-zonder-shampoo

Spoel na met (appel)azijn!

Het is heel belangrijk dat je daarna je haar nog naspoelt met appelazijn of frambozenazijn opgelost in water. Appelazijn ontwart je haar, geeft het glans en brengt de pH-waarde van je haar in balans (dat is het superbelangrijk om op langere termijn je haar niet kapot te maken!).

De verhouding is dezelfde als voor de natriumbicarbonaatoplossing: één eetlepel appelazijn op één cup water. De verhouding kan je aanpassen naargelang je haar: vettig haar heeft minder appelazijn nodig.

* Frequentie wasbeurten

Als je ‘poo free gaat, kan het zijn dat je haar een bepaalde periode (een paar weken) vettig is. Dit komt omdat je haar door het jarenlange gebruik van shampoo, dat telkens op agressieve wijze alle oliën verwijdert, geconditioneerd werd veel olie te produceren. Dit olieverlies moet niet langer gecompenseerd worden en het lichaam moet zich daaraan aanpassen.

Op het moment dat ik met dit ‘experiment’ begon, was ik wel thuis, maar niet omwille van vakantie maar omwille van geen werk. Maar ‘geen werk’ betekent wel dat je af en toe op sollicitatiegesprek moet. En daar kon ik natuurlijk niet met een vettige kop zitten. Aangezien ik dus eigenlijk niet zomaar van ‘met shampoo elke dag wassen’ op ‘zonder shampoo, 2 keer per week’ kon overstappen, heb ik de frequentie geleidelijk afgebouwd. In het begin heb ik het een paar keer om de dag gewassen, dan eens om de twee dagen, en zo voort.

Het is enorm belangrijk dat je afbouwt. Misschien kan je na een tijd zelfs enkel met water spoelen, zonder natriumbicarbonaat dus.

Tussen twee wasbeurten kan je je hoofd verfrissen door het gewoon even nat te maken of met een lavendelmengeling (verhouding: 5 druppels lavendelolie : 2 l gedestilleerd water) te bestuiven.

Volgend bericht
Vorig bericht

48 reacties op “Shampoovrijheid: waarom en hoe?

  1. Leuk experiment! Misschien dat ik het ook eens ga proberen. Ik was mijn haar nu ook 1 a 2 keer per week (om 4 a 5 dagen). Maar shampoovrij gaan, daar had ik niet van gehoord. We gebruiken hier ook producten van yes for carrots omdat die ook minder milieubelastend zouden zijn.

  2. Deze ga ik toch ook maar eens proberen. Ik zit op de (ongeveer) eens-per-vier-dagen met kindershampoo wassen. De andere dagen spoel ik het gewoon. Hiermee kan ik misschien ook wel helemaal shampoovrij gaan!

  3. interessante post, bedankt! ik wil het ook proberen.
    maar aangezien je zacht water hebt, waarom niet gewoon zeep? en bedoel je met zeep een 'stuk' zeep, of ook douchegel?

  4. Tof, ik heb gelezen dat je zonder shampoo én ook zelfs zonder baking soda door het leven kan gaan.
    Ik ben dat nu aan het uittesten…, heb al 6 dagen mijn haar niet gewassen.
    Deze dagen schijnen de ergste periode te zijn. Dat klopt wel, ik hoop dat het snel beter wordt, want nu ziet mijn haar er inderdaad niet bepaald verzorgd uit 😉
    Hoop er snel een blog over te kunnen schrijven!

  5. Wat een goede, uitgebreide post! En ik ben blij dat het je goed bevalt 🙂 Het is inderdaad een stuk milieuvriendelijker, en eigenlijk helemaal niet lastiger, om zo het haar te wassen.

  6. allright, ik moet mij er toch echt eens aan wagen – de bicarbonaat staat sowieso in de keukenkast, maar heb 'm nog niet verhuist naar de badkamer 🙂 Ik gebruik sinds 2 jaar enkel "vaste" shampoo, eerst die van Lush en nu die van Douce Nature uit de biowinkel. Die tweede is al iets goedkoper dan de eerste, maar blijft al bij al nog vrij duur (zij het niet per sé duurder dan doorsnee flessen shampoo), dus op z'n minst afwisselen met shampoo-loze wasbeurten lijkt me een strak plan!

  7. Dank voor je uitgebreide tips. Ik denk eraan om dit ook eens te proberen. Ik heb een erg gevoelige hoofdhuid en baal ervan dat mijn haar zo snel vet wordt. Ik heb laatst een dure biologische shampoo gekocht, maar het lijkt wel alsof mijn hoofdhuid daar nog minder goed tegen kan dan tegen de 'gewone' met SLES'sen :S

  8. Ik denk altijd dat mijn haar niet goed wordt gewassen zonder shampoo, maar de laatste tijd zoek ik alsmaar meer dingen op over 'poo free en ik ga het nu toch eindelijk eens uitproberen! Ik vraag me wel nog steeds af wat het verschil is tussen natriumbicarbonaat voor voeding en voor het kuisen. Toen ik deo heb gemaakt heb ik Bicarnet (Solvay) gebruikt en het resultaat was ook uitstekend…

  9. Dat met die lavendelolie ga ik zeker eens proberen, maar ik vrees dat ik er nog niet klaar voor ben om shampoovrij door het leven te gaan! Dat komt nog wel, in de toekomst… En ooh dat verhaaltje van uw ring, hoe lief! Ik heb ook 'een' ring van het lief, maar ik vrees dat dat niet van hetzelfde type is als degene die gij bedoelt 😉

  10. Ik zit hier nu met een heerlijke kop met haar! Dank je voor het laatste zetje om het eens te proberen. Alleen na bicarbonaat werkt niet voor mij, ik krijg er juist haar van dat vettig aanvoelt en niet soepel valt. Vanochtend na de bicarbonaat dus gespoeld met appelcider azijn en dat werkt fantastisch! Mijn haar voelt heerlijk aan en zit prima! Morgen ga ik het op mijn kindjes proberen, waarvan er een veel krullend haar heeft waar altijd dikke klitten inzitten, een ramp om te borstelen! Ben benieuwd.

  11. En hoe lukt het met je poo-free regime? Ik ben ondertussen bijna anderhalf jaar shampooloos 🙂 En mijn haar ziet er veel gezonder uit dan mét shampoo! Poo-free gaan is even doorzetten en durven… En vooral zelf uitproberen wat voor jou werkt. Ik moet bv. nog wel mijn haar om de twee dagen wassen, maar ik heb dan ook heel fijn haar waar anders niks mee aan te vangen is. De ene keer gebruik ik bicarbonaat met naspoeling van appelazijn, de andere keer was ik mijn haar met conditioner omdat het anders te droog wordt. Mmm, misschien moet ik hier ook eens een blogpost aan opdragen 😉 Nog veel succes met je missie!
    Groetjes, Zjizjipke!

  12. Als mijn shampoo bijna op is ga ik het eens proberen. Het is ook zonde om die dure bio shampoo weg te gooien. Lijkt me wel spannen, ik heb kort haar en gebruik veel wax etc dus was het iedere dag, maar ik lees best wel veel enthousiaste blogjes over no-poo…

  13. Interessant, ik ga dit ook eens proberen. Ben benieuwd of het voor mij ook werkt. Ik heb namelijk heel dik, krullend, pluizig haar. Maar ik ga het gewoon proberen. Ik kan altijd weer terug naar shampoo, dus proberen kan geen kwaad.

  14. ik was mijn haar al jaren niet meer met shampoo, ik spoel alleen nog met warm water. En borstel buiten in de lucht mijn haar,zodat de wind er lekker doorheen kan gaan. Het ruikt niet naar bloemetjes maar naar mijn eigen lichaamsgeur en het is niet vet en heerlijk zacht.

  15. Ik heb net mijn haar voor het eerst met bicarbonaat gewassen en het voelde al helemaal anders aan bij het spoelen. Ik ben heel benieuwd hoe mijn krullen erop zullen reageren! Bedankt voor de goeie uitleg!

  16. Ik heb seborisch eczeem, met Nizoral(shampoo van bij de apotheek) en +- om de 4 dagen wassen, had ik er niet teveel last van. Sinds een 2-tal maanden was ik 1x per week mijn haar met bicarbonaat en ik heb geen last meer van mijn eczeem! Mijn haar ziet er niet vet uit , maar voelt wel vet, en ook mijn kam wordt heel vet. Wat doe ik fout?

    1. Sorry lisette, dat ik nu pas reageer..

      Misschien moet je afbouwen? Niet meteen 1x/week, maar ook om de 4-5 dagen, zoals met je shampoo? Of misschien ook af en toe appelazijn gebruiken?
      Ik ben zelf ook nog steeds aan het afbouwen, want voordien waste ik elke dag mijn haar, dus mijn haar en hoofdhuid zijn dat gewend en worden snel vettig. Intussen was ik het maandagochtend en donderdagochtend…
      Ik ben zelf natuurlijk geen 'specialist', dus misschien is er nog een andere oorzaak.

      Wel geweldig dat je geen eczeem meer hebt! Hopelijk lukt het in de toekomst beter om met bicarbonaat te wassen maar dan zonder vet haar te hebben 😉 …

  17. Voor mij werkt het niet. Ik heb het drie maanden geprobeerd. Mijn haar bleef klef aanvoelen, en bij het sporten vond ik dat het ook echt begon te ruiken. De dag dat ik vond dat er iemand op de bus naar 'hond' rook, en ik achteraf heb beseft dat ik het zelf was, was het genoeg geweest 🙂
    Ik hang terug aan de shampoo, en mijn haar blinkt weer en voelt gezonder.

    Het lief daarentegen is intussen ook al een goede drie maand poo free, en hem bevalt het. Geen vieze geurtjes, maar een gezonde bos. Het is dus het proberen waard. Voor de een een zegen, voor de ander stinkende hond.

  18. zelfde ervaring als de Bambivogel. Vreselijk veel talg ook in mijn borstel, en mijn haar was echt niet schoon te krijgen. Jammer wel, ik was zo enthousiast! Ik was het nu om de paar shampoobeurten wel eens met natriumcarbonaat, het zijn toch de kleintjes die helpen…

  19. ik ga dit zeker proberen. Vroeger had ik heel snel vetend haar en moest ik tot 4 keer per week mijn haar wassen. Ik heb dit al kunnen verminderen tot 1 (of max 2) shampoobeurten per week en dit door zachte shampoo te gebruiken en die nog te verdunnen met water en door geen conditioner meer aan te brengen tenzij op de haarpunten. Nu wil ik graag nog een stap verder gaan en tegen dat mijn bus verdunde shampoo(die al heeel lang meegaat) op is, geen nieuwe meer kopen. Ik ben benieuwd of dat zal lukken 😉

  20. hallo

    ik lees op verschillende engelstalige sites over "baking soda"
    nu is dat volgens wikipedia niet hetzelfde als natriumbicarbonaat

    zou het daaraan liggen dat mijn ( dik krullend kort) haar niet meer plat wil liggen ?

    groetjes
    isabel

    1. Baking soda is wel hetzelfde als natriumbicarbonaat. Het kan alleszins wel zijn dat je haar anders reageert op natriumbicarbonaat dan op shampoo. Eventjes experimenteren met de verhoudingen en afwachten. Misschien is het ook gewoon niets voor jouw haar…

  21. Hallo Kelly!

    Sorry, ik ben hier wat laat met mijn vraag, maar ik ben sinds kort ook op zoek naar een alternatief voor de shampoo's met allerlei chemische brol. Ik heb de laatste tijd heel veel last van een jeukende droge hoofdhuid en talgschilfertjes en begin te geloven dat dit daardoor veroorzaakt wordt. Misschien is deze methode een oplossing voor mijn probleem, dus vroeg ik me af waar je die appel-cider azijn juist koopt? Want het moet wel de pure ongefilterde versie zijn he dacht ik? Alvast bedankt voor je antwoord!

    1. Ik kocht gewoon een fles bij Delhaize. Maar tegenwoordig gebruik ik gewone azijn, dat werkt even goed. Ik heb trouwens ook soms last van droge hoofdhuid, nu meer dan wanneer ik shampoo gebruikte. Maar een haarmasker af en toe is de oplossing, lijkt me. Ik plan al maanden een vervolg op deze post, trouwens, om een update van mijn ervaringen te geven 🙂 Hoe dan ook: veel succes ermee!

  22. Dank u wel. Via de website van green evelien had ik het receptje ook al gevonden. Maar daar ontbrak voor mij nog enkele praktische tips. Omdat ik zelf best wel lang haar heb (nog langer dan dat van u als ik zo op de foto zie) had ik in het begin het idee dat ik mijn haar niet op de juiste manier waste en dat het niet werkte. Dus na een vorige korte probeerperiode ben ik nu toch al een week zonder shampoo bezig. Al heb ik nu toch het idee dat mij haar wat vettiger aanvoelt, al is het wel op een andere manier vettig dan wanneer ik het 3 dagen niet met shampoo had gewassen. Ik hoop dat ik het vol hou.
    Alleen azijn op mijn haar doen om het beter te kunnen kamen zie ik precies niet zo zitten. Hoewel ik echt wel last heb van knopen. Ach ja, we zullen daar ook wel een oplossing voor vinden.

  23. N-bicarbonaat werkt voor my geweldig,1 dessert lepel in een bakje lauw warm water verdelen over hoofd ,wel als je het over je hoofd aan het verdelen bent direct je hoofd gaan masseren, na 3 keer wassen al zo goed als van myn roos af,was het nu om de ongeveer 6 dagen,wil het steeds minder wassen,myn haar is nu minder vet,soms spoel ik myn haren dussendoor met alleen water,maar dit kan ik doen omdat al ons water in huis gefilterd is,allen het beste met jullie hoofd …. groetjes een aardbewoonster !!!!!!!!!!!!!!!!!!

  24. Hier al bijna een jaar aan de natrium bicarbonaat. Ook ik had daarbij last van onaangenaam ruikend haar en de eerste tijd vetter en later juist erg droog haar. Het vette haar heb ik aangepakt door meer natrium bicarbonaat te gebruiken, bijvoorbeeld 2 keer inwassen ipv 1 keer, of een soort pasta ervan maken in een bakje en daarmee de hoofdhuid inmasseren. Het zit 'm echter vooral in het uitspoelen. Ik heb ontdekt dat als ik veel langer uitspoel het resultaat een stuk beter is. Na een tijdje wat intensiever gewassen te hebben kon ik weer afbouwen naar minder. Een keer in de week wassen is nu voldoende mits ik het tussendoor ook niet nat maak.
    Dan dat m'n haar niet lekker rook: dat lag aan een reactie op de appelazijn. Blijkbaar wil dat niet in combinatie met mijn huid. Hoe goed ik ook naspoelde, er bleef altijd een geurspoor achter dat na een dag, soms twee maakte dat mijn haar onfris rook. Door een ander zuur te gebruiken is dat nu over. Ik heb citroenzuur gehaald en daar maak ik een dunne oplossing van; ongeveer theelepel op 200ml water. resultaat geurloos en fris haar. Van 'n kennis hoorde ik dat ze citroensap gebruikt en dat schijnt ook goed te gaan. Ook voor het spoelen met de azijn, citroenzuur of citroensap geldt dat je veel langer moet spoelen dan je gewend bent met shampoo en conditioner.
    Om mijn haar te verwennen geef ik het een maskertje van biologische virgin kokosolie. Dat laat ik 12 uur intrekken en dan daarna uitgebreid wassen. De kokosolie is ook goed voor de hoofdhuid en het haar gaat er mooi van glanzen. Groeten uit NL 🙂

  25. Ik ben nu een paar weken bezig om alleen maar te "wassen" met baking soda en verdunde azijn als naspoeling. Helaas blijf ik last houden van een droge hoofdhuid, met schilfertjes en jeuk 🙁 Ik heb nu 2 keer een haarmasker gebruikt, 1 keer met olijfolie/ei/honing, paar weken later alleen met kokosolie. Het probleem vind ik dat het echt niet uit te wassen is met alleen maar baking soda!! Jammerdejammer moest ik wel shampoo gebruiken maar ik baalde wel! Het lijkt dan of je weer "terug naar af" bent qua afbouw van shampoo gebruik. Hebben jullie daar een tip voor? Hoe was je een (heerlijk zacht maar vet) haarmasker uit zonder shampoo?

    1. Hey Esther,

      Kokosolie is inderdaad moeilijk uit te wassen. Misschien eens proberen om een kleihaarmasker te gebruiken? En dan op regelmatige basis een heel klein beetje olie (kokos, avocado, argan…) in je haarwortels masseren? Veel succes nog!

      Oh, en ook: mijn haar is na lange tijd met natriumbicarbonaat ook beginnen droog worden en schilferen. Ik had gehoopt dat ik niet bij de groep 'die haar haar niet met natriumbicarbonaat kan wassen' zou horen, maar mijn haar en hoofdhuid hebben er duidelijk genoeg van. Binnenkort moet ik maar eens een update schrijven 🙂

      1. Dag Kelly

        Mocht je nog twijfelen om een update te schrijven: het zou me heel erg interesseren hoe het je beviel en of je andere alternatieven probeerde.

        Groetjes!

        1. Dank je voor je interesse 🙂 Ik twijfel niet, maar ik vind de tijd maar niet om erover te schrijven … Er gaat geen week voorbij zonder dat ik er aan denk 🙂 Binnenkort toch maar eindelijk eens werk van proberen te maken!